Sitede kamera sistemi kurmak, 6698 sayılı KVKK kapsamında kişisel veri işlemeye başlamak demektir. Kameralar yalnızca güvenlik amacıyla ve ortak alanlara yönlendirilebilir; bağımsız bölüm girişleri, pencereler ve özel alanlar izlenemez. Aydınlatma metni görünür yerlere asılmalı, kayıt süresi amaçla sınırlı belirlenmeli ve erişim yetkisi sınırlı kişilerle tanımlanmalıdır.
Kamera kurmak neden bir veri işleme faaliyetidir?
Görüntü, kişiyi belirlenebilir kıldığı için kişisel veridir. Dolayısıyla bir sitede kamera sistemi kurmak, kaydetmek ve saklamak; 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu kapsamında veri işleme faaliyetidir. Bu faaliyetin bir hukuki dayanağı, sınırı ve şeffaflığı olmalıdır.
Uygulamada hukuki dayanak çoğunlukla meşru menfaat ve güvenliğin sağlanmasıdır. Ancak meşru menfaat sınırsız bir yetki vermez: işleme amaçla sınırlı, ölçülü ve gerekli olmalıdır. "Her ihtimale karşı her yeri kaydedelim" yaklaşımı bu ölçütü karşılamaz.
Sorumluluk site yönetimindedir. Yönetim, veri sorumlusu konumundadır ve sistemin kurallara uygun işletilmesinden sorumludur. Kamera sistemini kuran ya da işleten firma da bu zincirin parçasıdır; sorumluluk paylaşımı sözleşmede tanımlanmalıdır.
Kamera nereye konabilir, nereye konamaz?
Temel ölçüt şudur: kamera, güvenlik amacının gerektirdiği ortak alanları görmeli, kişilerin özel yaşamına giren alanları görmemelidir.
| Alan | Durum | Gerekçe |
|---|---|---|
| Bina ve site girişleri | Uygun | Güvenlik amacıyla doğrudan ilgili |
| Otopark ve araç giriş noktaları | Uygun | Mal güvenliği ve giriş kontrolü |
| Ortak koridor ve merdiven boşluğu | Ölçülü olmak kaydıyla uygun | Ortak alan güvenliği |
| Sosyal tesis ve oyun alanı çevresi | Ölçülü olmak kaydıyla uygun | Ortak alan güvenliği |
| Bağımsız bölüm kapısına odaklı çekim | Uygun değil | Özel yaşama müdahale |
| Pencere, balkon ve iç mekâna yönelik açı | Uygun değil | Özel yaşama müdahale |
| Soyunma odası, duş, tuvalet | Kesinlikle uygun değil | Mahremiyetin ihlali |
| Komşu parsel ve kamuya açık alanın gereksiz kapsanması | Uygun değil | Ölçülülük ilkesine aykırı |
Aydınlatma metni ve bilgilendirme nasıl yapılır?
KVKK, veri işlemeden önce ilgili kişilerin bilgilendirilmesini zorunlu kılar. Kamera sistemlerinde bu, iki katmanlı bir bilgilendirmeyle sağlanır.
Birinci katman, izlenen alanların girişlerine asılan görünür uyarı levhalarıdır. Levha, alanın kamera ile izlendiğini ve veri sorumlusunun kim olduğunu açıkça göstermelidir. İkinci katman ise ayrıntılı aydınlatma metnidir: işleme amacı, hukuki sebep, saklama süresi, aktarım durumu ve ilgili kişinin hakları burada yer alır.
Aydınlatma metninin site panosunda, yönetim ofisinde ve varsa site iletişim uygulamasında erişilebilir olması önerilir. Sakinlerin "böyle bir metin olduğunu bilmiyorduk" diyememesi, hem uyum hem de olası bir şikâyette savunma açısından önemlidir.
Kayıt süresi ne kadar olmalı, kim izleyebilir?
KVKK, verilerin amaç için gerekli olan süreden fazla saklanmamasını öngörür. Kamera kayıtları için sabit bir yasal süre dayatılmaz; süre, güvenlik amacının makul olarak gerektirdiği kadar olmalı ve önceden belirlenip yazılı hâle getirilmelidir. Belirlenen süre dolduğunda kayıtlar otomatik olarak silinmelidir.
İzleme yetkisi de sınırlandırılmalıdır. Sistemi kimlerin canlı izleyebileceği, kimlerin geçmiş kayda erişebileceği ve bu erişimin nasıl kayıt altına alınacağı tanımlanmalıdır. Kullanıcı adı ve şifre paylaşımı, en sık rastlanan ve en riskli uygulamadır.
Uygulamada gördüğümüz bir başka risk, kayıtların yönetim kurulu üyelerinin kişisel cihazlarından izlenebilir hâle getirilmesidir. Bu erişim yetkilendirilmemişse doğrudan ihlal oluşturur.
Bir sakin kayıt isterse ne yapılmalı?
Bu, sahada en çok hata yapılan konudur. Bir sakin, aracına çarpıldığını ya da eşyasının kaybolduğunu söyleyerek kayıt talep ettiğinde, yönetimin kaydı doğrudan izletmesi veya kopyasını vermesi ciddi bir risk taşır; çünkü kayıtta üçüncü kişilerin görüntüsü de bulunur.
Doğru yaklaşım şudur: talep yazılı alınır, hangi tarih ve saat aralığına ilişkin olduğu netleştirilir, talebin hukuki dayanağı değerlendirilir. İlgili kişi yalnızca kendi kişisel verisine erişme hakkına sahiptir; üçüncü kişilerin görüntülerinin paylaşılması ayrı bir işleme faaliyetidir.
Adli olaylarda ise durum farklıdır. Kolluk veya adli makam tarafından usulüne uygun talep geldiğinde kayıt ilgili makama verilir. Bu nedenle bir suç şüphesi varsa sakinin doğrudan yönetimden kayıt istemek yerine yetkili makama başvurması yönlendirilmelidir. Tüm talep ve teslimler kayıt altına alınmalıdır.
Yönetimin uyum için yapması gerekenler
Kamera sisteminin KVKK uyumu tek seferlik bir iş değil, sürdürülebilir bir düzendir. Aşağıdaki liste bir uyum kontrolü olarak kullanılabilir.
- Kamera envanteri: her kameranın konumu, açısı ve amacı yazılı olmalı
- Uygunsuz açıların (pencere, kapı içi, komşu parsel) düzeltilmesi
- Girişlere görünür uyarı levhalarının asılması
- Ayrıntılı aydınlatma metninin hazırlanması ve erişilebilir kılınması
- Saklama süresinin belirlenmesi ve otomatik silmenin doğrulanması
- Erişim yetkilerinin kişi bazında tanımlanması, ortak şifre kullanılmaması
- Kayıt taleplerinin nasıl karşılanacağına dair yazılı prosedür
- Sistemi işleten firma ile sorumluluk paylaşımının sözleşmeye yazılması
- Ses kaydı yapılıyorsa ayrıca değerlendirilmesi — ölçülülük açısından riskli
Sıkça Sorulan Sorular
Kamera kayıtları ne kadar süre saklanabilir?
KVKK sabit bir süre belirlemez; süre amaçla sınırlı ve makul olmalıdır. Yönetim bu süreyi önceden belirleyip yazılı hâle getirmeli, süre dolduğunda kayıtların otomatik silindiğini doğrulamalıdır.
Daire kapısına kamera bakabilir mi?
Bağımsız bölüm kapısına odaklanan çekim, kişilerin özel yaşamına müdahale oluşturur ve uygun değildir. Ortak koridorun genel güvenliğini sağlayacak ölçüde görüntüleme ise ölçülü olmak kaydıyla değerlendirilebilir.
Sakin kendi görüntüsünü isteyebilir mi?
İlgili kişi kendi kişisel verisine erişme hakkına sahiptir. Ancak kayıtta üçüncü kişiler de bulunduğu için talep yazılı alınmalı, kapsamı daraltılmalı ve üçüncü kişi görüntülerinin paylaşımından kaçınılmalıdır.
Kolluk kuvveti kayıt isterse verilir mi?
Usulüne uygun bir talep geldiğinde kayıt yetkili makama verilir. Teslim tarih, saat ve kapsamıyla birlikte kayıt altına alınmalıdır.
Kamera sistemi için kat malikleri kurulu kararı gerekir mi?
Ortak yerlere kalıcı sistem kurulması ve gider oluşturması nedeniyle kurul kararı alınması doğru yaklaşımdır. Karar, sistemin amacını ve kapsamını da içermelidir.
Ses kaydı yapılabilir mi?
Ses kaydı, görüntüye göre çok daha müdahaleci kabul edilir ve ölçülülük açısından ciddi risk taşır. Güvenlik amacı ses kaydını zorunlu kılmıyorsa yapılmaması önerilir.