Sitelerde Özel Güvenlik Hizmeti Alımı ve 5188 Sayılı Kanun

Özel güvenlik izni ne demek?

Bir sitede güvenlik görevlisi bulundurmak, o sitenin özel güvenlik izni olduğu anlamına gelmez. İzin, tesisin kendisi için valilikten alınan ayrı bir idari karardır. Hizmetin bir güvenlik şirketinden satın alınması bu izni ortadan kaldırmaz; şirketin faaliyet izni ile tesisin özel güvenlik izni farklı belgelerdir.

Uygulamada en yaygın hata budur. Yönetim, faaliyet izin belgesi olan bir şirketle sözleşme imzalayıp konuyu kapandı sayar. Denetimde tesise ait izin sorulduğunda ortaya belge çıkmaz ve sorumluluk yönetime döner.

İzin başvurusu tesisin özelliklerini anlatan bir dosyayla yapılır. Valilik gerekli incelemeyi yaptırır ve il özel güvenlik komisyonu karar verir.

Kaç güvenlik görevlisi olmalı?

Bu sorunun tek bir rakamla cevabı yoktur ve internetteki "her 100 daireye bir görevli" türü formüller mevzuatta karşılık bulmaz. Özel güvenlik hizmetini yerine getirecek azami personel sayısına il özel güvenlik komisyonu karar verir.

Komisyon kararını tesisin fiziki özelliklerine göre verir: giriş-çıkış noktası sayısı, çevre güvenliği, otopark düzeni, sosyal tesis varlığı, vardiya ihtiyacı ve kamera altyapısı birlikte değerlendirilir. İki aynı büyüklükteki sitenin personel sayısı, kapı sayısı farklı olduğu için farklı çıkabilir.

Yönetimin buradaki işi rakamı kendi belirlemek değil, komisyona doğru bilgiyi vermektir. Eksik anlatılan bir giriş noktası, sonradan hem güvenlik açığı hem de uygunsuzluk olarak geri döner.

Görevlilerde hangi belgeler aranır?

Özel güvenlik görevlisi olarak çalışacak kişinin özel güvenlik temel eğitimini tamamlamış, sınavını geçmiş ve valilikçe düzenlenen özel güvenlik kimlik kartını almış olması gerekir. Kimlik kartı süreli belgedir ve yenilenmesi gerekir.

Silahlı ve silahsız görevli ayrımı hem eğitimde hem kimlik kartında karşılık bulur. Silahlı görevli çalıştırılacaksa silahın da ayrıca ruhsatlandırılmış ve tesise tahsis edilmiş olması aranır. Konut sitelerinde çoğunlukla silahsız görevli tercih edilir.

Yönetimin sözleşme imzalarken isteyeceği belge listesi kısadır ama denetimde tamamı sorulur. Bu listenin sözleşme ekine konması, sonradan yaşanacak tartışmayı bitirir.

• Güvenlik şirketinin faaliyet izin belgesi
• Tesise ait özel güvenlik izni (valilik kararı)
• Her görevli için özel güvenlik kimlik kartı ve geçerlilik tarihi
• Temel eğitim sertifikası ve yenileme eğitimi kayıtları
• Görevlilerin SGK bildirgeleri
• Özel güvenlik mali sorumluluk sigortası
• Vardiya çizelgesi ve görev talimatı
• Silahlı görevli varsa silah tahsis belgesi

Görevlinin yetkisi nereye kadar?

Özel güvenlik görevlisinin yetkileri kanunla sınırlıdır ve görev alanıyla bağlıdır. Görev alanı dışına çıkan bir yetki kullanımı hem görevliyi hem yönetimi sorumlu duruma sokar.

Sitelerde en sık yaşanan gerilim, görevlinin kat maliki ya da ziyaretçiyle yaşadığı tartışmadır. Görevlinin kimlik sorma ve kayıt tutma yetkisi vardır; ancak kişiyi alıkoyma, üst arama ya da zor kullanma konularında sınırlar dardır ve tanımlıdır.

Bu sınırların yazılı bir görev talimatına dökülmesi, hizmetin en değerli parçasıdır. Talimatı olmayan bir güvenlik hizmetinde her olay görevlinin kişisel yorumuna kalır ve sonuç tahmin edilemez.

Yönetimin sorumluluğu nedir?

Hizmet dışarıdan alınsa bile tesisin özel güvenlik izninin alınması ve güncel tutulması yönetimin işidir. Ayrıca görev talimatının hazırlanması, izleme sisteminin kişisel verilere ilişkin kurallara uygun kurulması ve olay kayıtlarının tutulması yönetimin sorumluluk alanında kalır.

Kamera sistemi bu noktada özel güvenlik dosyasının ayrılmaz parçasıdır. Görüntü kaydı yapan bir sitede yönetim veri sorumlusudur; aydınlatma metni, saklama süresi ve erişim yetkisi yazılı olmak zorundadır.

Güvenlik şirketi değiştiğinde devir listesi hazırlanmalıdır: kimlik kartlarının iadesi, anahtar ve kart teslimi, kamera sistemi şifrelerinin değişimi ve devriye kayıtlarının devri. Bu listenin atlanması, en çok güvenlik açığı üreten ândır.

Teklif alırken nelere bakılmalı?

Güvenlik tekliflerinde en düşük fiyat çoğu zaman en pahalı seçenektir. Personel maliyeti mevzuatla belirlenmiş taban kalemler içerir; asgari ücret, SGK primi, yıllık izin karşılığı ve fazla mesai bu tabanın altına inemez.

Teklif tutarı bu tabanın altındaysa açık bir anlam taşır: ya vardiya eksik planlanmıştır ya bildirim eksik yapılacaktır. Her iki durumda da doğacak sorumluluk hizmeti satın alan yönetime yansır.

Teklifleri karşılaştırırken bakılacak şey aylık toplam rakam değil, kişi-vardiya birim maliyetidir. Aynı siteye verilen iki teklif farklı vardiya sayısı içeriyorsa toplamlar zaten kıyaslanabilir değildir.

Orkun güvenlik hizmetini nasıl kurgular?

Orkun Şirketler Grubu, güvenlik hizmetini grup şirketi TM Koruma ile birlikte yürütür. Hizmet kurgusu personel yerleştirmekle başlamaz; tesisin giriş noktaları, devriye rotası ve vardiya matrisi çıkarılır, ardından personel sayısı bu tabloya göre belirlenir.

Her dosyada görev talimatı, olay kayıt düzeni ve kamera sisteminin kişisel veri uyumu yazılı olarak kurulur. Yönetim değişikliği ya da şirket değişikliği hâlinde devredilecek belge listesi baştan tanımlıdır.